Ondernemers met schulden helpen is een wettelijke taak voor gemeenten. Toch hebben niet alle gemeenten daarvoor dienstverlening ingericht. Om gemeenten hierbij te helpen hebben wij als PPO samen met Schouders Eronder, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een werkwijzer opgesteld en werksessies georganiseerd.

WERKWIJZER Ondernemers en schulden

De werkwijzer biedt tips en inzichten aan gemeenten om samen met partners een effectieve dienstverlening voor ondernemers met schulden in te richten. En om aandacht te besteden aan preventie.

De werkwijzer gaat over schuldhulp buiten het Bbz
De werkwijzer belicht de dienstverlening aan alle ondernemers met schulden: mensen die in hun inkomen voorzien met een eigen bedrijf of zelfstandig beroep. Dus niet alleen aan de beginnende en gevestigde ondernemers die aan alle voorwaarden van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) voldoen. Schuldhulpverlening aan ondernemers gaat nadrukkelijk verder dan de uitvoering van het Bbz als gemeentelijke taak.

De werkwijzer is bedoeld voor professionals en leidinggevenden
Deze werkwijzer is vooral interessant voor gemeenten die nog geen schuldhulp aan ondernemers bieden en willen weten hoe ze die kunnen opzetten. Maar ook gemeenten die hun dienstverlening voor ondernemers met schulden willen verbeteren vinden daarvoor handvatten. De informatie in deze werkwijzer is gericht op directie en management, beleidsmedewerkers en uitvoerende medewerkers.

Ga naar de werkwijzer op de website van Schouders Eronder >>

‘VAN DENKEN NAAR DOEN’ – werksessies voor gemeenten

We organiseerden ook werksessies op vier plekken in het land om gemeenten te helpen bij het verbeteren van de schuldhulpverlening aan ondernemers. We waren te gast bij gemeenten Arnhem, Hilversum, Zwolle en Tilburg.


Getekend verslag van de werksessie in Arnhem, 10 februari 2020.

Tilburg sloot de serie bijeenkomsten af met een online bijeenkomst op 4 november 2020 waarbij ruim 40 leidinggevenden, beleidsadviseurs en medewerkers van gemeenten aanwezig waren. Ervaringsdeskundige Boris Wielinga vertelde openhartig over het keerpunt in zijn leven en het gedwongen afscheid van zijn onderneming. Hij nam deelnemers mee in zijn verhaal en vertelde wat schulden met je doet, waar je hulp zoekt en hoe je er weer bovenop komt. Lees het verhaal van Boris >>

Esmah Lahlah, wethouder gemeente Tilburg, nam speciaal voor deze bijeenkomst een videoboodschap op. Waarom zou je als gemeente schuldhulp aan ondernemers moeten bieden? Esmah benadrukt het politieke én maatschappelijke belang hiervan. Het team Schuldhulp gemeente Tilburg hield een inspirerend verhaal over hoe de schuldhulpverlening aan ondernemers georganiseerd is in Tilburg.

De highlights van de bijeenkomsten: belangrijke lessen voor gemeenten

* Bbz is een gereedschap. Dit is één van de mogelijkheden voor ondernemers en kan voor een aantal ondernemers prima uitkomst bieden, maar voor een aantal ondernemers ook niet. Die hebben ander gereedschap nodig. Zorg er als gemeente voor dat je gereedschapskoffer vol genoeg is om ondernemers met schulden te kunnen helpen.

* Het is dan wel belangrijk dat de ondernemer kennis heeft van die tools/mogelijkheden. De onbekendheid is enorm. Wat te doen? Samenwerken en verbinden! Met zoveel mogelijk partijen en organisaties rondom de ondernemer. Breng de mogelijkheden daar onder de aandacht, bijvoorbeeld bij ondernemersverenigingen en netwerken.

* Zorg ervoor dat men binnen de gemeente ook op de hoogte is van de hulp voor ondernemers met schulden. De particuliere schuldhulpverlening zegt nog te vaak ‘stop eerst met je bedrijf, daarna kunnen we je helpen’. De samenwerking tussen afdelingen Sociaal/Werk & Inkomen en Economische Zaken is erg belangrijk.

* Voor ondernemers is het een enorme drempel om hulp te zoeken. Als de ondernemer dat doet, doet hij dat ook maar één keer. Wordt hij niet goed geholpen? Dan komt hij niet meer terug, dan heeft hij er geen goed gevoel bij. Dus investeer in kennis, zodat je de ondernemer zo goed mogelijk kunt helpen.

* Vaak wordt schuldhulp voor ondernemers als lastig gezien. Het is anders dan de particuliere schuldhulp, omdat je er een onderneming bij krijgt, maar niet perse lastig. Je hebt extra kennis en tools nodig.

* Kijk verder dan alleen de financiële problematiek bij een ondernemer met schulden. Vaak speelt er meer, ook in privé sfeer. Help daar ook bij, schakel de juiste partijen in.

* Sluit geen ondernemers uit. Zorg ervoor dat je schuldhulp toegankelijk maakt voor alle ondernemers (ofwel door zelf uit te voeren of door uitbesteden). Als je alleen de Bbz inzet, ben je niet toegankelijk voor alle ondernemers. Bbz is geen schuldhulpverlening, maar een middel om schulden te saneren.

Ook interessant: bij de werksessie van gemeente Arnhem maakten we een kort filmpje met tips van deelnemers.

Lees meer interessante info in de eindrapportage van dit programma >>

Schouders Eronder – kennisontwikkeling, innovatie en professionalisering schuldhulp
Schouders Eronder is een samenwerkingsverband tussen Divosa, Landelijke Cliëntenraad, NVVK, Sociaal Werk Nederland en de VNG.